Boekbespreking

Lof voor Marit Hartman

 Een monument kan zo groot zijn als een pink, zo begint de nieuwe catalogus over de penningen van Marit Hartman (1938); het is een uitspraak van Joseph Mendes da Costa (1863-1939). Het boekje is een oeuvrecatalogus met daarin opgenomen alle werken van Hartman (afbeelding 1). De samenstellers zijn Luc Vandamme en Raf Van Laere, die beiden een lange staat van dienst hebben wat betreft publicaties over penningen. Hartman heb ik verscheidene malen ontmoet en je bent meteen getroffen door haar belangstelling voor jouw persoon en haar charme. Ondanks haar klein oeuvre wordt zij beschouwd als de eminence grise in België op het gebied van penningkunst.


            Het boekwerkje is werkelijk prachtig en luxueus uitgevoerd: zo zou ik deze recensie moeten eindigen, maar ik begin ermee. Steenrood en een zachte cover met een fraaie belettering. Er staan bijna tachtig foto’s in: een portretfoto van de kunstenares, een tekening, studiemodellen en de penningen, alle in kleur. Links staan de afbeeldingen en rechts de tekst. Voorin een literatuurlijst en achterin een register, wat het zoeken makkelijk maakt, vooral omdat de nummering naar de creaties verwijst. De penningen worden helder beschreven en na het lezen bekruipt je een spijtig gevoel: waarom heeft ze niet meer gemaakt? De medailleur creëerde drieëndertig penningen, waarvan drie fraaie marmeren penningplastiekjes (afbeelding 2). Ook gebruikte zij motieven meerdere malen. Haar laatste portret van Raf Van Laere is monumentaal van opzet (afbeelding 3).

            De auteurs beschrijven, samengevat op vier pagina’s, het leven en werk van Hartman. Daarnaast een korte geschiedenis over vrouwen die werkzaam waren en zijn in de Belgische penningkunst, met enkele scherpe analyses over zowel de Belgische als de Nederlandse benadering van deze kunstvorm. Ingewijden zullen die kritische zinnen met een schok herkennen. Ondanks het positief beeld dat hier geschetst wordt van een tiental vrouwen die zich in België bezighouden met penningkunst, blijven de medailleurs in aantal ver achter in verhouding met omliggende landen. Daarbij gaat het natuurlijk om die kunstenaressen die beroepsmatig bezig zijn. België mist nu eenmaal de kweekvijver van jonge mensen die speciaal penningen maken. Af en toe creëert een kunstenaar een penning, maar daarmee ben je nog niet een goede medailleur.

             Zelden krijg ik een catalogus in handen waar je blij van wordt, maar dit boekje over Marit Hartman is werkelijk hartverwarmend. Zowel de tekst als de haarscherpe foto’s, alles is van hoge kwaliteit. Ik kan er niet anders dan in loftuitingen over schrijven. Laten we wensen dat er in België meer volgt van deze klasse, als eerbetoon aan medailleurs.

 Arnold Nieuwendam

 Luc Vandamme & Raf Van Laere, Marit Hartman, een monument kan zo groot zijn als een pink, Hasselt, 2013, Drukkerij Leën, 82 pagina's in kleur, alle medailles afgebeeld, harde kaft, luxe papier, verkoopprijs 25€. Dit boek kunt u bestellen bij de vzw Limburgse Commissie voor Numismatiek, Zevenboomkensstraat 17 te 3570 Alken (België) of via luc.vandamme@pandora.be

REK: IBAN BE30 7512 0356 1311 -  BIC AXABBE22